نشریه علمی محیط زیست و  توسعه

نشریه علمی محیط زیست و توسعه

توسعه مدل پراکنش آلاینده‌های هوا منتشره از صنایع پتروشیمی واقع در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی

نویسنده
استادیار دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
چکیده
آلودگی هوا امروزه به‏عنوان یکی از بارزترین مشکلات ‏محیط‌زیستی مطرح بوده و از روش‌های مختلف برای کاهش آن تلاش می‏شود. یکی از مؤثرترین راهکارهای بررسی آلودگی هوا، مدل‌سازی آن است. در این مطالعه به مدل‌سازی پراکنش آلاینده‌‌های تولیدی از صنایع پتروشیمی واقع در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی توسط مدل جعبه‌‌ای پرداخته شده است. منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی در پهنه‌ای مستطیل‌شکل به طول تقریبی 9 کیلومتر و عرض تقریبی 3 کیلومتر در شمال بندر امام خمینی (ره) قرار دارد. این منطقه دارای 5 سایت، 17 شرکت پتروشیمی و صنایع سبک ‌و سنگین مختلف در زمینه نفت و گاز است. مدل جعبه‌ای به دلایلی همچون وسعت منطقه مورد بررسی، فراهم بودن اطلاعات پایه مورد نیاز، صرفه محاسباتی و قابلیت ارایه غلظت کلی آلاینده‏ها در منطقه انتخاب شده است. در این راستا، ابتدا فهرست انتشار آلاینده‌ها در محدوده مورد مطالعه تهیه شده و سپس با محاسبه عمق اختلاط، مدل جعبه‌ای جهت مدل‌سازی پخش آلاینده‌های هوا در منطقه موردمطالعه توسعه داده شد. بر اساس نتایج مدل‌سازی میزان غلظت متوسط سالیانه آلاینده‌های CO، NOx و SO2 به ترتیب برابر 265، 53 و 27 میکروگرم بر مترمکعب بوده است که باتوجه ‌به غلظت استاندارد سالانه 100 میکروگرم بر مترمکعب برای NOx و 80 میکروگرم بر مترمکعب برای SO2، مقادیر فوق در حد استاندارد می‏باشند. در نهایت، مدل جعبه‌‌ای تخمین مناسبی از سهم صنایع در کاهش کیفیت هوا به دست می‌‌دهد و با توجه اثرات نامطلوب آلاینده‌‌های گوگردی بر سلامت انسان نیاز به اتخاذ تصمیم جهت کاهش این نوع آلاینده در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی پیشنهاد می‌‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

س. صابر. (1387). طرح‏های شرکت ملی صنایع پتروشیمی. روابط عمومی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران.
Chang, J. C., & Hanna, S. R. (2004). Air quality model performance evaluation. Meteorology and Atmospheric Physics, 87(1), 167-196. https://doi.org/10.1007/s00703-003-0070-7
COPERT, I. (1997). Computer programme to calculate emissions from road transport–Methodology and Emissions Factors, P Ahlvik et al, European Topic Centre on Air Emissions. European Environment Agency.
Ferrero, E., Castelli, S. T., & Anfossi, D. (2003). Turbulence fields for atmospheric dispersion models in horizontally non-homogeneous conditions. Atmospheric environment, 37(17), 2305-2315. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S1352-2310(03)00179-1
Gifford, F., & Hanna, S. (1973). Modelling urban air pollution. Atmospheric Environment (1967), 7(1), 131-136.
Holmes, N. S.&  Morawska, L. (2006). A review of dispersion modelling and its application to the dispersion of particles: an overview of different dispersion models available. Atmospheric environment, 40(30), 5902-5928.
Holzworth, G. C. (1967). Mixing depths, wind speeds and air pollution potential for selected locations in the United States1. Journal of Applied Meteorology (1962-1982), 1039-1044.
Jorquera, H. (2002). Air quality at Santiago, Chile: a box modeling approach—I. Carbon monoxide, nitrogen oxides and sulfur dioxide. Atmospheric environment, 36(2), 315-330.
Snoun, H., Krichen, M., & Chérif, H. (2023). A comprehensive review of Gaussian atmospheric dispersion models: current usage and future perspectives. Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration, 8(1), 219-242. https://doi.org/10.1007/s41207-023-00354-6
Sportisse, B. (2001). Box models versus Eulerian models in air pollution modeling. Atmospheric environment, 35(1), 173-178.