1
دانشجوی دکتری برنامه ریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2
دانشگاه شهیدبهشتی- پژوهشکده علوم محیطی
3
استادیار گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوممحیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22034/eiat.2026.504446.1140
چکیده
مناطق حفاظت شده به عنوان فضاهایی تعریف میشوند که انتظار میرود اکوسیستمها و گونهها را در برابر اثرات مخرب فعالیتهای انسانی محافظت کنند. این درحالی است که افزایش عمق آثار انسانزاد مانند صید غیرمجاز، شکار، برداشت چوب، راهسازی، استخراج معادن و بیتوجهی به آمایش سرزمین، پایداری این مناطق را به طرز چشمگیری کاهش داده است. منطقه حفاظت شده جاجرود از جمله مناطق حفاظت شده کشور است که به علت وجود مشکلاتی از قبیل تصرفات و زمینخواری از سوی سازمانهای مختلف، شهرکسازی، تخریب پوشش گیاهی و تغییر کاربری اراضی، سدسازی و مانورهای نظامی با ناپایداری مواجه شده است. در این پژوهش تلاش شده است تا با بهرهگیری از رویکرد حکمروایی خوب به تحقق پایداری در منطقه حفاظت شده جاجرود کمک گردد. روش این پژوهش علّی بوده و از شیوه های اسنادی و پیمایشی برای جمعآوری دادهها استفاده شده است. بدین منظور برای گردآوری دادههای مورد نیاز پژوهش از پرسشنامه ساختار یافته استفاده شده است. پایایی دادههای حاصل از پرسشنامه از طریق محاسبه آلفای کرونباخ انجام شده است. تحلیل دادهها بر اساس روشهای کمی (آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی) همچون بررسی میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییرات محاسبه شده برای هر یک از متغیرهای پژوهش انجام شده است. جهت بررسی میزان همبستگی بین حکمروایی خوب و پایداری از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که وضعیت حکمروایی خوب و پایداری در محدوده مورد مطالعه بر اساس طیف لیکرت در مقیاس ضعیف قرار دارد. نتایج پایداری نشان دهنده وضعیت بد بعد اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی-نهادی و سپس محیطی-فیزیکی است. نتایج حکمروایی خوب نیز نشان میدهد سه متغیر پاسخگویی، مسئولیتپذیری و شفافیت وضعیت متوسط دارند. متغیرهای مشارکتپذیری، قانونمداری، عدالت، توافقجمعی، اثربخشی و هوشمندسازی نیز در محدوده مورد مطالعه دارای وضعیت ضعیف هستند. یافتههای پژوهش، حاکی از وجود یک رابطه مثبت و مستقیم بین رویکرد حکمروایی خوب و پایداری در محدوده مورد مطالعه با شدت 0.198 است.
لیریائی,لیلا , اسماعیل زاده,حسن و سیاح نیا,رومینا . (1404). تحلیل ارتباط حکمروایی خوب و پایداری در مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده جاجرود). (e239394). نشریه علمی محیط زیست و توسعه, (), e239394 doi: 10.22034/eiat.2026.504446.1140
MLA
لیریائی,لیلا , , اسماعیل زاده,حسن , و سیاح نیا,رومینا . "تحلیل ارتباط حکمروایی خوب و پایداری در مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده جاجرود)" .e239394 , نشریه علمی محیط زیست و توسعه, , , 1404, e239394. doi: 10.22034/eiat.2026.504446.1140
HARVARD
لیریائی لیلا, اسماعیل زاده حسن, سیاح نیا رومینا. (1404). 'تحلیل ارتباط حکمروایی خوب و پایداری در مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده جاجرود)', نشریه علمی محیط زیست و توسعه, (), e239394. doi: 10.22034/eiat.2026.504446.1140
CHICAGO
لیلا لیریائی, حسن اسماعیل زاده و رومینا سیاح نیا, "تحلیل ارتباط حکمروایی خوب و پایداری در مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده جاجرود)," نشریه علمی محیط زیست و توسعه, (1404): e239394, doi: 10.22034/eiat.2026.504446.1140
VANCOUVER
لیریائی لیلا, اسماعیل زاده حسن, سیاح نیا رومینا. تحلیل ارتباط حکمروایی خوب و پایداری در مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده جاجرود). محیط زیست و توسعه, 1404; (): e239394. doi: 10.22034/eiat.2026.504446.1140